Kennisbank / Veelgestelde vragen / Mechanische ventilatie

Mechanische ventilatie

Veelgestelde vragen over mechanische ventilatie

Mechanische ventilatie zorgt continu voor frisse lucht in je woning. Het voert vervuilde of vochtige lucht actief af, wat helpt tegen schimmelvorming, allergieën en muffe lucht. In deze veelgestelde vragen lees je hoe het werkt, wat het kost, hoe je energie kunt besparen en waar je op moet letten bij onderhoud of vervanging.

1. Wat is mechanische ventilatie?

Mechanische ventilatie is een systeem dat continu lucht afvoert uit je woning met behulp van een ventilatiebox. De aanvoer van frisse lucht gebeurt via roosters in ramen of muren. Zo blijft de luchtkwaliteit op peil, ook in goed geïsoleerde huizen.

Een ventilatiebox zuigt vervuilde lucht af uit ruimtes zoals de keuken, badkamer en het toilet. Via natuurlijke roosters komt verse buitenlucht binnen. Hierdoor ontstaat een constante luchtstroom die vocht, CO₂ en geurtjes afvoert voor een gezond binnenklimaat.

Ook in de winter ontstaat vocht door koken, douchen en ademen. Zonder ventilatie blijft dit vocht in huis, wat schimmel, gezondheidsklachten en een benauwd gevoel veroorzaakt. Mechanische ventilatie voorkomt dit en zorgt voor frisse, droge lucht.

Ja, sinds 2006 is een vorm van ventilatie verplicht bij nieuwbouw volgens het Bouwbesluit. Mechanische ventilatie wordt vaak toegepast, vooral in goed geïsoleerde woningen waar natuurlijke luchtstroming beperkt is.

Je geniet continu van frisse lucht, voorkomt vochtproblemen en verhoogt je wooncomfort. Het systeem werkt automatisch, is energiezuinig en onzichtbaar weggewerkt. Je hoeft geen ramen open te zetten voor ventilatie, wat warmteverlies vermindert.

Nadelen kunnen zijn: geluid van de ventilatiebox, vervuilde luchtfilters en verminderde werking bij slecht onderhoud. Bij oudere systemen kan de energie-efficiëntie lager zijn. Regelmatig onderhoud voorkomt deze problemen en verlengt de levensduur.

Laat het systeem minimaal eens per 2 jaar controleren en reinigen door een specialist. De ventielen en ventilatiekanalen raken op den duur vervuild, wat de werking belemmert. Filters (indien aanwezig) moeten elk halfjaar worden gereinigd of vervangen.

Ja, je kunt zelf de ventielen en roosters reinigen met een stofzuiger of vochtige doek. Voor het reinigen van kanalen en de ventilatiebox is het beter om een professional in te schakelen. Zo weet je zeker dat het systeem goed blijft werken.

Als je ramen snel beslaan, muffe lucht ruikt of last hebt van vochtplekken, werkt de ventilatie mogelijk onvoldoende. Een specialist kan de luchtafvoer meten en het systeem opnieuw afstellen of reinigen. Goed werkende ventilatie merk je aan frisse lucht en een aangenaam binnenklimaat.

Gebruik een CO₂- of vochtsensor die het systeem automatisch bijstuurt. Zet het systeem op een lagere stand als er niemand thuis is. Kies bij vervanging voor een energiezuinige ventilatiebox met gelijkstroommotor (DC), die tot 80% minder stroom verbruikt dan oudere modellen.

Een goed werkend systeem is nauwelijks hoorbaar. Hoor je een zoemend of brommend geluid, dan kan het zijn dat de box versleten is of het systeem vervuild. Een specialist kan dit eenvoudig oplossen of adviseren over vervanging van onderdelen.

Ventilatieboxen gaan gemiddeld 15 tot 20 jaar mee. Daarna is vervanging aan te raden, vooral bij toename van lawaai, slechtere werking of hoger energieverbruik. Moderne boxen zijn veel stiller, efficiënter en kunnen worden uitgerust met slimme sensoren.

Ja, vrijwel elke woning kan worden uitgerust met mechanische ventilatie. Bij bestaande bouw is soms een eenvoudige installatie mogelijk via bestaande kanalen. Voor nieuwbouw of renovatieprojecten is het vaak standaard inbegrepen.

Balansventilatie voert lucht zowel af als aan via mechanische ventilatoren en bevat vaak warmteterugwinning (WTW). Mechanische ventilatie voert alleen lucht af; aanvoer gebeurt via roosters. Balansventilatie is energie-efficiënter, maar ook duurder en complexer in aanleg.

Zeker. Nieuwe ventilatieboxen zijn veel stiller, energiezuiniger en werken automatisch met sensoren. Je kunt kiezen voor een upgrade die past op je bestaande kanalen. Zo verbeter je de luchtkwaliteit en het comfort zonder grote verbouwing.